Vroegsignalering dementie

De behoefte aan zorg op het gebied van dementie wordt vaak pas laat geconstateerd, soms te laat. In dat geval worden zorginstellingen, zoals bijvoorbeeld in dit project Stichting Land van Horne, bij binnenkomst in het verzorgingshuis geconfronteerd met diverse problemen. Ouderen zijn bijvoorbeeld:

• lichamelijk in slechte conditie omdat men zichzelf niet meer goed kan verzorgen
• verward in hun dag-/nachtritme
• verstoken van sociale structuur en/of sociale controle
• ondervoed (eten te weinig, onregelmatig en/of eenzijdig/ongezond).

In het kader van het project 'Vroegsignalering dementie' wordt onderzocht op welke wijze wij een  vroegsignaleringsproces kunnen inrichten en opzetten om te voorkomen dat het tot dergelijk misstanden komt. Voordat een oudere namelijk een zorgindicatie heeft zijn er diverse actoren in de sociale omgeving die door observatie van het gedrag kunnen signaleren dat er mogelijk een geheugenprobleem is. Dankzij deze signalering kan hulpverlening dan eerder plaatsvinden, vaak ook in de vorm van zelfhulp, waardoor (ingrijpende) reguliere zorg pas veel later – en wellicht soms zelfs helemaal niet meer – nodig is.

Projectomschrijving

Er is eerst onderzoek gedaan naar de samenstelling van de ‘sociale cirkel’ rondom senioren, om daarmee mogelijke nuttige actoren voor vroegsignalering te kunnen identificeren. Daarna is onder professionele en niet-professionele zorgverleners, mantelzorgers en senioren onderzocht hoe signalering momenteel plaatsvindt en wat de attitude is ten opzichte van een (online) centraal signaleringssysteem. Op basis van de resultaten is een workshop georganiseerd met een divers palet aan stakeholders , met het doel te komen tot een concept-oplossingsrichting. Deze oplossingsrichting verder uitgewerkt tot een concept-plan van aanpak. Dit model wordt vervolgens weer getoetst bij potentiële eindgebruikers, hetgeen een definitief advies oplevert.

Uiteindelijk is gebleken dat niet zozeer de vroegsingalering als methodiek, maar juist de follow-up (welke informatie geef je mensen bij wie mogelijk een geheugenprobleem is geconstateerd) het belangrijkste onderdeel van de oplossing is. Er is enorm veel informatie, maar deze is te generiek en moeilijk te vinden. Daarnaast ontbreekt het nog aan faciliteiten in het vroege stadium, zoals lotgenotencontact. Ook hieraan kunnen online hulpmiddelen (blogs, videocontact, fora, etc.) een grote bijdrage leveren.

Doelgroepen

Uitgangspunt voor het project zijn senioren (65+) bij wie nog niet of nauwelijks problemen zijn geconstateerd en hun directe omgeving. Naar aanleiding van alle onderzoeken is echter de pre-mantelzorger als belangrijkste doelgroep voor de oplossingsrichting naar voren gekomen.

Doelstellingen

Het project heeft op hoofdlijnen drie doelstellingen:

1. Identificeren van sociale actoren die een rol kunnen spelen bij vroegsignalering.
    waarbij vervolgens vragen rijzen als: hoe dit dan moet worden vormgegeven en in
    de processen van de organisaties kan worden ingebed  en wie moet de regie
    hebben?
2. Op basis hiervan de voorwaarden en behoefte voor een ICT-applicatie in kaart
    brengen waarmee de misstanden kunnen worden geregistreerd,  gevolgd en
    actie kan worden ondernomen in de vorm van een functioneel ontwerp.
3. Dit functionele ontwerp te brengen tot een projectplan voor realisatie en
    implementatie van de applicatie.

Samenstelling projectteam

Projectpartners zijn: Gemeente Cranendonck, zorginstelling Land van Horne, woningcorporatie Wonen Weert, Budels Medisch Centrum, Fontys Paramedische Hogeschool en Simpact.

Planning

Het project is gestart in september 2009. De onderzoeksfase is in februari 2010 afgerond, waarna de conceptfase is ingegaan. Inmiddels is deze fase bijna afgerond en zal in/na de zomer 2010 de toetsingfase ingaan, waarna het project uiterlijk in december 2010 wordt afgerond met een adviesrapport.